YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







Latif SANSÜR: "ATA'NIN YAPTIRDIĞI FABRİKANIN DÜNYADA EŞİ BENZERİ YOK!
Yazar: ADANA FİKİR PLATFORMU | Tarih: 07/11/2020 | Saat: 19:32

Ata’nın yaptırdığı fabrikanın dünyada eşi benzeri yok!

Atatürk’ün, “Her fabrika bir kaledir” diyerek 9 Ekim 1937’de açtığı Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası, Cumhuriyet’in önemli eserlerinden biriydi... Her türlü imkana sahipti. Bu yönüyle, dünyada eşi benzeri yoktu... 2002’de kapatıldı...

Aydın'daki Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası, Türkiye'nin devlet eliyle kurulan ilk basma fabrikasıydı. Sadece üretim yapılan bir fabrika değildi. Hastanesi, okulu, kültür sanat etkinliklerinin, baloların yapıldığı, sinema filmlerinin gösterildiği bir kültür merkezi, 7 delikli golf sahası, basket ve futbol sahalarının, boks ringi, tenis kortu ve paten pistinin olduğu spor kompleksi, rekreasyon düzenlemeleriyle bir yaşam merkeziydi. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün tüm yurda yaygınlaştırmayı hayal ettiği, buna fırsat bulamadan aramızdan ayrıldığı “Sosyal Fabrika Projesi”nin ilk örneğiydi.


Açılış, halka böyle duyurulmuştu.

230 bin metrekarelik alan üzerine 1935 yılında temeli atılan fabrika, 18 ayda tamamlandı. 8 milyon liraya mal oldu. Fabrikadaki makineler ve teçhizatlar Sovyetler Birliği'nden narenciye karşılığında alınmıştı. Açılışı, 9 Ekim 1937 günü Atatürk tarafından yapıldı. Atatürk'ün “Her fabrika bir kaledir” sözleriyle açtığı son fabrikaydı. Açılışta, İsmet İnönü, Celal Bayar, Fevzi Çakmak ve Afet İnan da yer aldı. Bu fabrika, genç Cumhuriyet'in modern ölçülerde bir kimlik kazanması için çok önemli adımdı.

Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası, Atatürk'ün yol göstericiliğinde sadece üretim yapılan bir fabrika değildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme ve gelişme amacına uygun yenilikler barındırıyordu.

OKULU, HASTANESİ VARDI

Fabrikaya, işçi sağlığını koruyacak 40 yataklı bir hastane, bir eczane kurulmuştu. İşçiler için bir okuma-yazma kursu, Sümer İlköğretim Okulu adı altında 980 öğrencinin eğitim gördüğü okul bulunuyordu. İşçi radyosu vardı. İşçi çocukları için 26 yatak ve 40 mevcutlu kreşe sahipti. İşçiler ve memurların barınma sorununu çözmek için 264 daire inşa edilmişti.

Lojmanda kalamayan işçi ve memurları şehirden fabrikaya taşımak, Nazilli halkının fabrikadaki bazı aktivitelere katılımını kolaylaştırmak için düzenli seferler yapan “Gıdı Gıdı” adlı mini bir treni, çalışanlara yönelik 15 günde bir yayımlanan Gıdı Gıdı mizah dergisi vardı. Vatandaşlar, fabrikadaki balolara, danslara ve partilere katılıyordu. Fabrika bünyesindeki 700 kişilik sinema salonunda memurlara, işçilere ve ustalara ikişer kez, haftada toplam altı defa film gösteriliyordu. Sümer Spor lacivert-beyaz renkli formasıyla futbol, basketbol, atletizm, voleybol, bisiklet, güreş, yüzme, boks branşlarında sporcular yetiştiriyordu.

TESİS KORUMA ALTINA ALINDI

Fabrikada ilk yıl yaklaşık 9 milyon metre basma, 145 top iplik üretilmişti. Ulu Önder Atatürk'ün mirası olan fabrika, “Teknolojisi eskidi, zarar ediyor” gerekçeleriyle 2002 yılında kapatıldı. 2003'te Adnan Menderes Üniversitesi'ne devredilerek “Sümer Kampüsü” olarak kullanılmaya başlandı. Bu hafta başında ise Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nce “Doğal Sit-Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tescil edildi.


Müzede, fabrikanın aşamalarını gösteren görseller var.

DÜNYA ÖRNEK ALDI

Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal belleğinde büyük değeri olan fabrika içindeki müze, Atatürk'ün Sosyal Fabrika Projesi'ni görmek, fabrikanın aşamalarını o dönemin tanığı görseller ve objelerle öğrenmek isteyenler için açık. Müze İdare Amiri Cemal Fillikçioğlu o günleri en ince detayına kadar anlatıyor. Müze yetkilileri, “Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası, dünyada görülmemiş bir sosyal niteliğe sahipti” diyor. Venezuela'nın bu sistemi fabrikalarında örnek aldığı bile söylenir.


Atatürk'ün Sosyal Fabrika Projesi de müzede anlatılıyor.

KENDİ ELEKTRİK VE SU SANTRALİNE SAHİPTİ

Fabrika, bir dönem hem kendi elektrik ihtiyacını hem de Nazilli kentinin elektrik ihtiyacını kendi bünyesindeki bir elektrik santraliyle sağlıyordu.


Atatürk fabrikayı böyle gezdi.

Fabrikanın su ihtiyacını karşılamak için bir de su santrali bulunuyordu. İlk yıllarda dışarıdan getirilen fabrika yedek parçaları, kurulan atölyelerde üretiliyordu.


Makineler şimdi bu halde.

“Sümer Halkevi” adıyla kurulan halkevinde halk bilinçlendiriliyor, kurslar düzenleniyordu. Fabrika çalışanları klasik müzik grubu oluşturup halka konserler veriyordu. Fabrikadaki desinatörler, kentte resimlerini yapıyor, sergiler açıyordu.

https://www.sozcu.com.tr/hayatim/yasam-haberleri/atanin-yaptirdigi-fabrikanin-dunyada-esi-benzeri-yok/?utm_source=dahafazla_haber&utm_medium=free&utm_campaign=dahafazlahaber



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>