YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







HEM NALINA HEM MIHINA...

SARI KART
Yazar: METİN ATAMER | Tarih: 11/06/2020 | Saat: 10:17

Birkaç sene evvel gazete patronum, rahmetle andığım Aykut Tuzcu’ya, meslekte 10 seneyi geçtim, ama hala elimde bir belge yok demiştim. Hemen bana bir sarı basın kartı çıkartarak göndermişti. Çok sevinmiştim. Yazı yazmaktan çok mutlu olmaktayım. Düşüncelerimi kağıda dökmek başka bir zevk. Yaşadığımız bu ülkeye gazete, 1800 yıllarında, Avrupa’da matbaanın bulunmasından çok sonra Osmanlı tarafından İstanbul’a getirtilmiş. Bazı kaynaklara göre matbaanın bulunuşu MS593 senelerine rastlar. Çin de basit baskılarla, kalın kağıtların üzerine tek tek elle baskı yapılması ile başladığı kabul edilir. Çocukluğumuzda yatılı okulda lastik harflerimiz vardı. Dizgi yapar, kağıt veya bez üzerine baskı yaptığımızı hatırlarım. 

Matbaa Avrupa’da Johann Gutenberg tarafından 1439 da bulunması, Rönesans değişim dönemi içinde mütalaa edilir. Dini kitap olan İncil’in topluma yayılmasını sağlamak amacı ile yola çıkılmış, daha sonra her konuda yayın için kullanılmaya başlanmış. Osmanlı devleti matbaaya bu icattan tam 200 sene sonra, 1639 da kavuşmuş, ancak hazin bir hikayesi vardır. IV Murat’ın emri ile Bünyamin efendi Hollanda’dan ağaç matbaa makinalarını 1000 altına satın alıp, gemi ile gelirken, IV Murat ölür, Sultan İbrahim tahta çıkar. Ancak sarayda çıkarılan kuliste, halkın aydınlatılmasının, iyi netice vermeyeceği üzerinde  yapılan propaganda ile Sultan İbrahim matbaadan korkar. Yapılan izaha ikna olur ve Matbaa makinaları eritilmek için haddehaneye gönderilir.  Matbaa makinaların sonu burada bitmez. 

Aradan yine 80 sene geçtikten sonra, Macar asıllı İbrahim Müteferrika, matbaa konusunda girişimlerini Nevşehirli Damat İbrahim Paşaya anlatır, dini kitaplar basmamak kaydıyla 1719 da kurulmasına izin alır. 16 Kânunevvel 1727 de ‘Vankulu Lügatı’olarak  ilk baskısını yapar. Daha sonraları Osmanlı Sarayı matbaa konusunda toplumun okuma, ve öğrenmesinden tedirgin olduğundan, gazete ve dergi çıkarılması engellenir. Zaman içinde Takvim-i Veka-i adlı bir nevi günlük olayların kayda alındığı, Devlet tarafından çıkarılan, gazete yayınlanmaya, Cemaziyelevvel 1831 de başlanır. Yani 1 Kasım 1831 de. 

Yazı yazmak , topluma doğruları aktarmak, fikir ve düşüncelerine inanılan muharrirlerin yazılarını aktarmak için gazete çıkartmak, her dönemde insanların üzerinde düşünceleri olduğuna inanmaktayım. Padişah yönetiminde hür düşünce ve fikirlerin inkıtaa uğramadan, doğruları toplumun bilgisine sunmak, çok cesaret istediğini düşünürüm. İşte bu düşünce içinde 1860 da  Agah Efendi, ve Şinasi’nin çıkardıkları Tercüman-ı Ahval gazetesi ile topluma, bir çok konuda, doğru bilgiler aktarmaya çalıştılar. Ahmet Vefik Paşa ve Ziya Paşagibi güçlü kalemlerin yazıları, bu gazetede yayınlanmaya başladı. 1866 senesinde Ziya Paşa’nın Tercüman-ı Ahval   gazetesinde, Osmanlı Devleti’nin eğitim sistemi ile ilgili sert eleştiri yazısı, gazetenin süresiz kapatılmasına neden olmuştur.  

Gazeteci olarak hayran olduğum iki karakter vardır. Biri Selanik’te 1888  doğmuş, esas ismi Osman Nevrez olan Hasan Tahsin, İzmir işgal edildiğinde, düşmana karşı direnişte, ilk kurşunu sıkan yürekli bir gazeteci. Diğeri ise yazılarını ve kitaplarını okuduğum, 1889 Istanbul doğumlu Şeyh-ül Muharririnolarak andığımız Burhan Felek. İstanbul’da, Cumhuriyet gazetesinde tanıma fırsatı bulduğundan, kendimi çok şanslı addederim.  

Sarı Basın kartı sahibi olan bu değerlerin seviyesine gelmenin hiçte kolay olmadığına inanırım. Mühim olan konu sarı karta sahip olmak değil, o kartın hakkını vermek önemlidir. Neden gazetede çalışan muharrir ve yazarların kimlik kartları sarı renklidir? Yeşil veya kırmızı değil de neden sarı olur bu kartlar? 1889 yılında Newyork’da yayınlanan gazetede Fenton Outcault  tarafından yaratılan The Yellow Kidçizgi karakteri, mizahla eleştiriyi kullanarak toplumu düşünmeye yönlendirir. Bu nedenle gazeteci kimliğinin rengi sarı, olarak tespit edilmiştir. Bizim ülkemizde ise gazetede yazı yazmak cesaret istemektedir. Tıpkı, Sultan II Abdülhamid döneminde, 1880 de kurulan hafiye teşkilatı ile yapılan baskınlarla, halkın sindirilmeye çalışılması gibi. İdareyi eleştiren yazarların sürgüne gönderildiği o dönemde olduğu gibi, bu günde eleştiriye tahammül etmeyen yönetimin, gazeteci yazarlara çektirdiği eziyeti hatırlamaktayım, diye bir sözüm geldi söyledim, hem nalına hem mıhına.

Metin Atamer   



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>