YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







KASIM SULEYMANİ SONRASI TÜRKİYE NASIL ETKİLENİR?
Yazar: KORAL ÇEPNİ | Tarih: 05/01/2020 | Saat: 22:38

                Bu bir ekonomi yazısıdır, uluslararası ilişkileri veya jeopolitik analizleri yapmak amacıyla  düzenlenmemiştir.

             ABD-İran ilişkilerinin açık veya kapalı bir savaşa dönüşmesiyle birlikte ABD İran üzerindeki baskıları büyük bir ihtimalle arttırmaya çalışacaktır. Bunu yaparken İran’ı daha fazla izole etmek amacıyla Türkiye-İran ticaretinin sıfırlanmasını isteyecek, aksi takdirde Türkiye’ye ek yaptırım uygulamaktan çekinmeyecektir. 

İran’a 2019 Ocak-Ekim döneminde 3,09 Milyar $ ihracat, İran’dan 1,91 Milyar $  ithalat gerçekleştiriliştir.

* 2018 yılında İran’dan 2 Milyon kadar turist ülkemizi ziyaret etmiştir.

* Gelişmelerden mutlaka Irak da etkilenecektir. Irak 2019 yılında Türkiye’nin en büyük 2. Müşterisi konumundadır. Irak’a yıllık ihracat Ocak-Ekim 2019 döneminde 5,53 Milyar $, İthalat ise 1,19 Milyar $ olmuştur.

* Özellikle Irak’a gerçekleştirilen tarım, tekstil, gıda, mobilya vb ürünleri ihracatının düşmesi ülkemiz çiftçisini, tarım çalışanını ve sanayisini olumsuz etkileyecektir. Ülkemize 2018 yılında Irak’dan 1.173 bin turist gelmiştir. 

* Sıcak bir ABD-İran savaşı Türkiye’nin sadece İran ve Irak’la olan ticaretini değil, diğer körfez ülkeleriyle de olan ticaretini önemli ölçüde olumsuz etkileme ihtimaline sahiptir. Türkiye’nin Körfez ülkelerinden ithalatı 2019 Ocak-Kasım döneminde 6,4 Milyar $,   ihracatı ise 9,1 Milyar $ olmuştur.

* Özellikle Türkiye’de sanayide kullanılan petrokimya ara malları yurt içi üretim ve ihracat için önemlidir. Ticarete olumsuz bir etki de artacak navlun fiyatlarından gelecektir. Birçok sigorta şirketi Irak, İran ve Körfez bölgesine yük taşıyan araçları sigorta etmeyecek veya çok yüksek fiyatlara sigorta edecektir. İhracatçıların marjları olumsuz etkilenecektir. Göründüğü gibi riske giren hemen 20 Milyar $ kadar bir ihracat ve 3,5 Milyona yakın bir turist sayısıdır. Rakamlar Türkiye ihracatının %10, turistlerin %7’si kadardır.

             Sıcak bir savaş petrol fiyatlarının aşırı artışına yol açabilecektir (Petrol 150$?). Bu da enflasyonu körükleyecek, Türkiye’de düşme trendine giren faizlerin tekrar çıkmasına yol açacak, ekonomiyi daha yoğun bir durgunluğa, hatta küçülmeye itebilecek, iflasları ve işsizliği daha da arttıracaktır. Bu şartlarda ve küresel paranın riskten kaçma eğilimi altında TL yabancı paralar karşısında önemli ölçüde değer kaybedebilecektir. TL’nin aşırı değer kaybının sonuçlarını hepimiz yakın zamanda yaşadığımız için burada tekrarlamayı gereksiz buluyorum. Petrol ve türevlerinin aşırı fiyat artışından Avrupa’da olumsuz etkilenecek, en büyük ihracat pazarımızın talebi düşecektir.

             Sıcak bir savaşta nükleer silahların kullanılması veya petrol kuyularının ve/veya tesislerinin bombalanması özellikle Türkiye’nin güneyini ciddi bir çevre kirliliği ile karşı karşıya getirecektir. Tarım arazilerinin ve üretimin bu gelişmeden olumsuz etkilenmesi yanında insan sağlığı da ciddi bir risk altına girebilecektir. Sadece biz değil, komşularımızın da gelişmelerden olumsuz etkileneceği kesindir. Bu da ülkemize artık yüzbinlerce değil belki milyonlarca insanın bir göç dalgası halinde gelmesi olacaktır. Türkiye sınırlı imkanlarıyla bu göç dalgasıyla ekonomik ve insani olarak baş etmekte çok zorlanacaktır. Türkiye’deki ABD ve NATO yerleşkelerine/ tesislerine İran’ın ABD’den intikam almak amacıyla yapacağı her türlü saldırı sıkıntıları katlayacaktır.

             Muhtemel bir ABD-İran savaşı acaba ABD’yi Türkiye’ye daha fazla yaklaştırır mı? En azından Halkbank davası, muhtemel CAATSA yaptırımları iptal edilir veya ertelenir mi?  İsrail-Mısır-Suriye-Türkiye bir şekilde birbirlerine yaklaşarak,  Doğu Akdeniz’deki sorunları bir şekilde çözebilirler mi? AB Türkiye’nin konumunu daha iyi anlayıp, Türkiye’ye daha fazla destek verir mi? Olumlu yanıtlar Türkiye’nin sıkıntılarını hafifletici bir etki yapacaktır.

             Özel sektör tarafında zaman ihtiyatlı olmayı, yeni yatırımlara gözü kara dalmamayı, tedarik zincirlerinde alternatifleri genişletmeyi, stoklu çalışmayı, nakitte kalmayı gerektiriyor. Devletin ise gereksiz prestij harcamalarına hemen son vermesi, TL’nin değerini koruyacak para politikalarını öne çıkartması, ülkede farklılığı kabul ederek bütünlüğü sağlaması, yurt dışından, hatta yurt içinde oluşabilecek muhtemel göçleri değerlendirerek planlar oluşturması önem kazanacaktır.

* T.C. Ticaret Bakanlığı ve T.C. Dış İşleri Bakanlığı rakamları

Koral Çepni

05 Ocak 2020         



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>