YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







4.0 DEVRİMLERİ VE TÜRKİYE
Yazar: FİKRET YÜCEL | Tarih: 03/03/2019 | Saat: 18:23

Bilimsel ve teknolojik gelişmeler, bazen insanların önceden tarif edilen ihtiyaçlarını karşılasa da, zincirleme reaksiyonla çeşitliliğin artması ile daha geniş alanlara yayılır. Dahası, merakın tatmini için yapılan çalışmalar sonunda ortaya çıkanlarların ilavesiyle  meydana  gelen ortamın yeni koşullarına uyabilmek hususunda insanlar tedbirler almaya zorlanırlar. Sözü Endüstri 4.0 devrimine getirmek istiyorum.

Bilimsel ve teknolojik gelişmeler sayesinde yaklaşık son üçyüz yıldır kesintisiz bir devrim süreci yaşanıyor. Sanayi devrimi ile başlayan bu sürecin aşamaları aşağıdaki gibi özetlenebilir:

*İlk aşama olan 1. Sanayi devriminde su ve buhar gücü ile çalışan mekanik üretim sistemleri kullanılmıştır.

*İkinci aşamada ise, 2. Sanayi Devrimi, elektrik enerjisi devreye girmiş ve Henry Ford’un üretim bandı fikri ile seri üretim uygulamaları başlamıştır.

*Üçüncü aşamada, 3. Sanayi Devrimi, mekanik ve elektrik teknolojilerin yerini dijital teknolojiler alarak programlanabilir  makineler kullanılır olmuştur.

*4. Sanayi Devrimi, 15-20 yıl içinde gelişimini tamamlayacağı tahmin edilen yeni bir sanayi strateji planıdır.

4. Sanayi Devrimi deyimi ilk kez, 2011 yılında Hannover fuarında kullanılmış olup Alman Federal Hükümetince desteklenmiştir. Daha sonra, başta ABD, Japonya ve Çin olmak üzere, hemen bütün ülkeler tarafından konuya büyük önem verilmeye başlanmıştır.

Özetle, 4. Sanayi Devriminde, bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak üretim zincirinin her aşamasını sayısallaştırıp bütün organların iletişim içinde oldukları bir akıllı sistem oluşturmak hedeflenmektedir. Bu sistemde tedarik, üretim, depolama, pazarlama ve satış entegre edilerek dağıtılmış  olan sanayi tekrar biraraya getirilmek istenmektedir. Elde edilecek ürünler mevcut olanlara nazaran daha ucuz, az enerji tüketen, az ısı yayan, yetenekli ve yüksek güvenirlikli olacaktır.

Bu stratejinin gerçekleştirilmesi ve işletilmesinde büyük veri (big data), nesnelerin interneti (internet of things: IoT) ve bulut teknolojisi kaynakları kullanılacaktır. Bilgi ve iletişim teknolojileri, bu arada 5D, yapay zeka, robot teknolojileri, sibernetik, üç boyutlu printer, biyoteknoloji, nanoteknoloji bu dönemin temel teknolojileridir (1).

4. Sanayi Devriminin gerçekleşmesi sürecinde mesleklerde, ekonomide, sağlıkta, eğitimde ve yaşam tarzımızda önemli değişiklikler olacaktır.

Evvela kısaca, Endüstri 4.0’ın ekonomi üzerindeki etkilerine, Ekonomi 4.0’a, değinelim:

Giderek artan otomasyon sonucunda akıllı, insansız fabrikalara ulaşılacak ve insan gücüne olan ihtiyaç azalacaktır. Fason imalat olarak ucuz insan gücüne sahip ülkelere aktarılan üretim kademeleri, bütünleşme dolayısiyle makinelere yaptırmak üzere geri dönecek, bu da gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomi alanında sıkıntıya düşmelerine sebep olacaktır. Stratejiyi iyi uygulayan ülkeler uluslararası piyasalarda önemli rekabet gücüne sahip olacaklar, gecikenler ise zor durumda kalacaklardır.

Teknoljik gelişmenin verimlilik ve ekonomik büyüme üzerine etkisi tartışmalı. Klaus Schwab, 2008 yılındaki Küresel Finansal Krizden önce dünya ekonomisi ortalama olarak %5 büyüme göstermiş ve krizden sonra tekrar eski oranlara dönüleceği beklenirken, büyüme hızının %3’lerde kalmış olmasına işaret ediyor. Oysa bu dönemde  teknolojik gelişmeler eskisinden daha hızlı büyümüştür (2).

Diğer yandan, sanayinin geliştiği 1950-1973 yılları arasında verimlilikte artış hızlanmış, ancak 1973-1990 arasında, teknolojik gelişmelerin artmasına karşın, verimlilik artış oranları düşmüştür. Özellikle, son 10 yılda meydana gelen teknolojik geliişmelere rağmen ,verimlilik oranları yükselmemiştir.

Bütün bunlar 4. Sanayi Devriminin verimlilik artışı ve ekonomik büyüme üzerindeki etkisi hakkında tereddüt yaratsa da, bu devrim ürünlerinin daha ucuz, daha küçük, daha çevre dostu olmak gibi özellikleri, Endüstri 4.0’ın  bu alanda bir sıçrama etkisi yapacağı hususunda ümit veryor. Yeter ki, hükümet, şirketler ve sivil toplum örgütleri dijitalleşmeye ayak uydurabilsinler.

Gene Klaus Schwab’a göre, bu devrim ekonomisinin  rekabet koşullarının başta geleni, ülkelerin ve şirketlerin inovasyonu ön planda tutmak zorunda olmalarıdır (2).

Birinci sanayi devriminden başlayarak ortaya çıkan teknolojik yenilikler kısa vadede işsizliği artırsa da uzun vadede istihdamı artırıcı etkiler de yaratmıştır. Ekonomist Keynes, “İşgücü kullanımından tasarruf etme araçlarını keşfetmiş olmamız, onun için yeni kullanımlar bulma hızına ağır basıyor.” demiş ama,  Keynes’in bu endişesi bugüne kadar gerçekleşmemiştir. Bununla beraber, 4. Sanayi devriminde teknolojik gelişmelerin üstel şekilde büyümesi, önceki dönemlere ait olan Keynes’in iddiasının oluşma ihtimalini artırıyor.

Dördüncü sanayi devriminin bütün sektör ve mesleklerde çalışma şeklini önemli surette değiştireceği kesindir.

Schwab, teknolojik gelişmelerin istihdam üzerindeki olası iki etkisine vurgu yapıyor:

Birincisi, teknolojik ilerlemelerle birlikte sermayenin emek yerine ikame edilmesinin yarattığı olumsuz durum.

İkincisi, yeni ürün ve hizmetlere olan talebin artmasıyle yeni işlerin ortaya çıkması ve işçilerin bu yeni iş alanlarında istihdam edilmeleriyle oluşan olumlu durum (2).

Ekonominin küreselleşmesi, üretimin ucuz insan gücü yönünde yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Ancak, otomasyonun Endüstri 4.0 seviyesinde gelişmesi, ucuz insan gücünün avantajını ortadan kaldıracağı için, gelişmekte olan ülkelerin istihdam ve büyüme açısından zor durumda kalmaları söz konusudur.

Dördüncü sanayi devriminin sağlığa etkisi, sağlık alanında teknolojik değişim olmaktan ziyade, bütün sağlık sisteminin teknolojiye dayalı  dönüşümü olarak algılanıyor. Bu devrim sayesinde sağlık kuruluşları, mekan sınırlamasını kaldırmış, hizmetini gereken her yere ulaştırabilen, kişiye özel teşhis ve tedavi sunabilen inovasyon merkezleri haline gelmektedir.

İnsan el ve kol hareketlerini en hassas ve hatasız olarak sürekli tekrarlayabilen robotların geliştirilmesiyle hemen bütün cerrahi müdahalelerde robot kullanılması yaygınlaşacaktır.

Bireysel sağlık parametrelerinin uzaktan ölçümü yapılarak muhtelif etkenlerin bunlar üzerindeki tesiri ve hastalıkların gelişimi takip edilebilecektir.

Endüstri 4.0’ın oluşumunu sağlayan araçlar, başta büyük veri,  sayesinde daha isabetli teşhisler koymak mümkün olacaktır.

The Ekonomist Gazetesinin yaptığı bir araştırma, insanların akıllı saat, sensör bilezikler gibi giyilebilir teknoloji araçlarını kullanmaları, kişilerin  sağlık bilincinin artmasına yardımcı olduğunu göstermektedir. Gelecekte bunların çeşitlenerek artması beklenmektedir.

Büyük veri ve analiz yazılımları sayesinde aynı konudaki milyonlarca vakanın incelenmesi  ile her hastaya özel tedavi yöntemi  belirlenerek tıbbî hata ve kayıpların en aza indirilmesi sağlanacaktır.

Üç boyutlu yazıcılarda kök hücrelerle doku üretimi konusunda sağlanan ilerleme sonucunda, kişinin kendisinden alınan hücrelerle  karaciğer, böbrek, yeni deri, hatta kalp üretmek mümkün olacaktır. Bu suretle organ bağışlamadaki yetersizlik sorunu çözüleceği gibi, doku uyuşmazlığı dolayısiyle organ reddi riski de ortadan kaldırılmış olmaktadır (3).

Eğitime bu yıl başlayan çocukların %65’inin üniversiteyi bitirdiklerinde, bugün mevcut olmayan mesleklerde çalışacakları tahmin ediliyor (4). Eğitim sistem ve programlarının bu olguyu gözönünde tutması kaçınılmaz.

Eğitim 4.0, Endüstri 4.0’ın ve onun yarattığı dünyanın ihtiyaçlarını karşılayacak olan eğitim sistemidir. Dijital teknoljileri kullanan, kişiye özel ve deneyim temelli olan bu eğitim sistemi gelişmiş ülkelerin bazı eğitim kurumlarında şimdiden kullanılmaya başlanmış bulunuyor.

Eğitim 4.0, özellikle bizim alışık olmadığımız, başlıca şu özelliklere sahip:

1. Zaman ve mekandan bağımsız eğitim

Öğrenciler yeni interaktif öğrenme araçları sayesinde, istedikleri yerde ve istedikleri zamanda teorik boyutu öğrenebilecekler, sınıfta ise yüzyüze pratik eğitim gerçekleştirilecekler.

2. Kişiselleştirilmiş Eğitim

Öğrenciler, kapasitelerine göre, zorluk derecesi ayarlanan özel araçlar vasıtasiyle kişileştirilmiş özel eğitime tabi tutulacak. Yani, artık herşey ortalama öğrenci seviyesine göre ayarlanmayacak, ortalamanın üstündeki öğrenciler prerformanslarını ortaya koymaları için zorlanırken, ortalama altında olanlar ise bu seviyeye gelinceye kadar yeterli zamana sahip olabilecekler. Aracı yazılımlar öğrenci istenen seviyeye gelmedikçe çıtayı yukarı taşımıyor. Bu yazılımlardan elde edilen performans grafikleri sayesinde öğrencilerin yardıma ihtiyaç duydukları alanlar ve yönlendirilmesi gereken alanlar belirlenebiliyor. Kişileştirilmiş öğrenim sayesinde ortalamanın altındaki öğrencilerin kendi çabaları ile yükselmeleri sağlanmakla beraber, ortalama üstündekilere yapılan frenler de ortadan kalkıyor.

3. Esnek Eğtim ve Seçme Özgürlüğü     

Mevcut sınıf eğitimlerinde bütün öğrencilere aynı araçlarla, aynı metod ve müfredat uygulanmaktadır. Eğitim 4.0’da ise öğrenciler, ihtiyaç duydukları öğrenme araçlarını ve metodu seçerek kuvvetli oldukları yöne ağırlık verebilecekleri, zayıf alanları kuvvetlendirebilecekleri gibi, öğretmenler de bu yönlendirmelerde rol alabileceklerdir. Buna harmanlanmış öğrenme, tersyüz edilmiş sınıf adı veriliyor.

4. Proje Bazlı Öğrenme

Maker ismi verilen bu özellik öğrencileri, şimdiden bilinmeyen, gelecekteki meslekl ve iş modelilerine hazırlamayı amaçlamaktadır. Öncelikle, teknolojiyi kullanmak ve  iş hayatında gerekli becerilerin kazandırılması amaçlanıyor. Bu suretle öğrencilerin organizasyon becerisi, takım çalışması ve zaman yönetiminde şimdiden yetişmeleri sağlanıyor.

5. Veri Yorumlama

Üniversiteyi bitirdiğinde hangi mesleğe sahip olacağı, hangi işi yapacağı  bilinmeyen bugünün çocuklarının geleceğe hazırlıklı olmalarını sağlamak amacı ile bilgi ve iletişim teknolojilerini çok iyi bilmeleri gerekmektedir. Kısaca sanal sistemlerin kurulması, işletilmesi, geliştirilmesi, verilerin toplanması, işilenmesi gibi yeteneklere sahip olarak büyük veri içinden gereken  verileri çıkarıp yorumlayabilmek pratiğini kazanmak büyük önem kazanmaktadır..

6.Sınav, Test Yok

Soru-cevap şeklindeki sınav ve testlerde başarılı olmak için öğrenciler sınav öncesi bazı bilgileri ezberler, bunları kısa bir süre sonra unutur. Günümüzde ve gelecekte ne bildiğin değil bilgiye ulaşmak ve onu nasıl kullanacağın önemli. Eğitim 4.0 sisteminde sınav yerine eğitim döneminin değerlendirilmesi yer alıyor.

Öğrenciler proje bazlı eğitimde çok sayıda proje geliştirirler. Örneğin kodlama öğrenimi yalnız teorik safhada kalmaz. Öğrenciler bunu, tasarladıkları bir hesap makinesi, bir oyun veya robota uygularlar.

7. Öğrenci Katılımlı Müfredat

Çağdaş, güncel ve faydalı bir müfredat hazırlanmasına profesyonellerin yanında öğrenciler de katılacaklar.

Öğrenim görenlerin katılımı ile hangi konuların önemli ve gerekli olduğu saptanarak luzumsuz bir yığın bilginin ayıklanması mümkün olacaktır. Yapılan araştırmalar fenbilgisi, matematik, tarih derslerinde verilen bilgilerin %90’ının luzumsuz olduğunu ve sadece sınav kazanmakta kullanıldığını gösteriyor.

8. Rehberlik Odaklı Eğitim

Uzaktan kumandalı ve kişileştirilmiş eğitimin iyice yerleşmesi sonucunda öğrencilerin öğrenimleri sırasında tamamen bağımsız hale gelmeleri bekleniyor. Bu aşamada öğrencilerin akademik seviyelerinin yükselmesini temin için öğretmenlerin bilgi vermek ve öğretmek yerine yönlendirici, yani rehber olmaları gerekiyor.

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin üstel büyümesi hayat boyu öğrenmeyi zorunlu kılmaktadır.

Ülkemizde 24 Ocak 1980 kararları ile birlkte uygulanan neoliberalizm , ya da vahşi kapitalizm, devam ediyor. Adam Smith’den, taa 1776’dan, kalan “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” sözü yürürlükte. Endüstri 4.0 sloganı sadece konuşmaları süslüyor. “Sanayide Dijital Dönüşüm” isimli çalışma grubunun Endüstri 4.0 ile ilgili yaptığı çalışmaların ne aşamada olduğu bilinmiyor. Esasen, Endüstri 4.0’ın mottosu olan “insansız üretim” ‘i bugünkü iktidar “üretmeyen insan” olarak uyguluyor.

Çocuklarımızı Endüstri 4.0’a göre yetiştirecek Eğitim 4.0 düzeninin uygulanması hususunda aşağıdaki tablo size ümit veriyor mu?

-Laik ülkenin Cumhurbaşkanı dindar ve kindar bir nesil yetiştirmeyi amaçlamış ve bütün televizyon ve radyo kanallarının yayımınladığı programda kuran okuyor.

- Milli Eğitim Bakanı “İnsan Vakfı” ‘nın teklif ettiği projeyi onaylayarak bütün okullarda mescit yapılmasını sağlıyor.

- Diyanet İşleri Başkanı “Kuran’a yakın olmayan çocukların şeytana yakın olacaklarını” söylüyor.

- Milli Eğitim Bakanlığı 2019 yılı bütçesi %22 oranında artırılarak yatırımların neredeyse tamamen durdurulmuş olmasına karşın, Diyanet İşleri Başkanlığının bütçesi %36 oranında artırılıp 10,5 milyar TL’sına çıkarılmış. Bu da, 3 milyar TL olan Tübitak, 2,5 milyar TL’ye indirilen Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve 2.2 milyar TL’lik Kosgeb  bütçeleri toplamından fazla.                             

Eğitim 4.0 için hedef kitle, z kuşağı diye adlandırılan, 2000 yılından sonra doğan çocukların oluşturduğu yeni nesildir. Acaba bu kitle bu dönüşüme ne kadar hazır?

Avrupa Komisyonunun 2012 senesinde yaptırıp 2014’de yayımladığı “Uluslararası Bilgisayar ve Informasyon Okuryazarlığı Anketi (International Computer and Information Literacy Survey-ICILS) ile öğrencilerin dijitalleşme sürecine ne kadar hazır oldukları saptanmaya çalışılıyor. Ayrıca ülkelerin eğitim sistemlerinde veri işlemeye, bilgisayar okuryazarlığına ve buradan çözüm üretmeye ne kadar önem verdiklerinin anlaşılmasına bakılıyor (5 ve 6).

Aşağıdaki tabloda çeşitli kriterlerin değerlendirilmesiyle elde edilen anket sonuçları bazı ülkeler için verilmiştir:

Çek Cumhuriyeti                                      553

Danimarka ve Avustralya                        542

Polonya ve Norveç                                   537

Güney Kore                                               536                         

Hollanda                                                    535

İsviçre                                                        525

Almanya                                                    523

Slovakya                                                    517

Rusya                                                         516

Şili                                                              487

Tayland                                                     373

Türkiye                                                      361

Bu tablo öğrencilerimizin ve eğitim sistemimizin bu gelişmeye hazırliklı olmadığını gösteriyor.

Endüstri 4.0’ın gelişimi sonunda insansız fabrikalara, insansız üretime ulaşılsa da, bu bir amaç değil sonuçtur. Endüstri 4.0’a ulaşılmasını sağlayacak ve onu idame ettirecek, hatta sonra 5.0 ve daha ilersine taşıyacak olan ve bundan yararlanacak olan insandır. Yani Endüstri 4.0’ın ve sonraki gelişmelerin merkezinde insan vardır. Dolayısiyle geleceği kuracak nesiller yetiştirmek, Eğitim 4.0, konusu çok çok önemlidir. Gerçekten, Güven Sak’ın (Türkiye Ekonomi Politikaları Vakfı: TEPAV) dediği gibi, “Eğitim 4.0 olmadan Endüstri 4.0 filan olmaz”.

(1). Endüstri 4.0’la ilgili biraz daha geniş bilgi için bakınız:

Fikret Yücel, Cumhuriyet Türkiyesinin Sanayileşme Öyküsü, 2.Baskı, ideaport TTGV, 2017, İkinci Baskı için Önsöz.

(2). Mehmet Özkan, Arzu Al, Serkan Yavuz;  Uluslararası Politik Ekonomi Açısından Dördüncü Sanayi-Endüstri Devrimi’nin Etkileri ve Türkiye, dergipark.gov.tr.     

(3). Sağlık 4.0 ile ilgili daha fazla bilgi için bakınız:

-GE Türkiye Blog.

-Mücahit Akpınar, Endüstri 4.0’dan Toplum 5.0’a Geçerken Sağlık Biliminin Geleceği.

(4).Eğitim 4.0 ile ilgili daha geniş bilgi için bakınız:

-MENTALUP, Endüstri 4.0 İle Gelen Eğitim Düzeni:Eğitim 4.0            

-www.izkocluk.com; Eğitim 4.0 Nedir?

(5) Batuhan Nar, Endüstri 4.0 Tamam, Peki ya Eğitim 4.0, Eğitimde Teknoloji, info@egitimtek.com

(6). Güven Sak, Eğitim 4.0 Olmadan Sanayi 4.0 filan Olmaz, www.tepav.org.tr

                                                                                                       

Derleyen: Fikret Yücel;                                       16 Aralık 2018, Fenerbahçe-İSTANBUL



Yazar Notu: Bu yazı başka bir yerde yayınlanmaktadır.(fikretyucel.blogspot.com.tr)

[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>