YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







MUSTAFA KAYMAKÇI

MEVSİMLİK İŞÇİLERDEN HABERİMİZ VAR MI?
Yazar: MUSTAFA KAYMAKÇI | Tarih: 10/09/2017 | Saat: 19:02

Bayramlar güzellik ve dayanışmanın ortaya çıkarıldığı, biraz da sorunların örtülmek istendiği  günlerdir.

Ancak yaşam devam eder. Ve  bu memlekette kentlerde  yaşayan tuzu kuruların ya bilmediği ya da  bilmezlikten geldiği  mevsimlik işçiler gibi bir sorunumuz da vardır.

Her yıl,Adana’da örtü altı sebze ve narenciye; Afyon’da  kiraz toplama; Düzce’de  fındık toplama; İzmir’de kiraz toplama ve kurutmalık domates kesme; Konya-Aksaray’da  pancar çapası; Ordu’da  fındık toplama;Samsun’da sebze hasadı; Urfa’da pamuk toplama ve Yozgat-Nevşehir’de pancar çapası gibi işlerde istihdam edilmek  üzere Urfa,Mardin,Diyarbakır gibi ağırlıklı olarak  Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden mevsimlik işçiler  getirilir.

Mevsimlik tarım işçisi aileleri  Mart, Nisan ve Mayıs aylarında evden ayrılırlar, daha çok Eylül, Ekim ve Kasım aylarında evlerine dönerler.

Mevsimlik İşçiler Kimdir?

Yapılan bir araştırmaya göre mevsimlik işçilerin(*);

  • Yüzde 80’i memleketlerinde şehir ya da kent merkezinde oturmakta. Köyde oturanların oranı sadece yüzde 20. Yüzde 40’ı daha önce bir yerden bir yere göç etmiş. Bu göçlerin çoğunluğunu kırdan kente göçler oluşturmakta. Göçün en önemli  nedeni “ekonomik zorluklar”,bir başka deyişle  topraksızlık ya da  az topraklılık.
  •  Kente göçenlerin arasında daha önce herhangi bir araziye sahip olanların oranı son derece az. Ailelerin sadece yüzde 7’sinin köylerinde tarım arazileri var ve bu arazilerin ortalama büyüklüğü 10 dönümden küçük .
  • Görüşülen ailelerin yaklaşık yüzde 50’sinden fazlası 16 yıldan daha uzun bir süre mevsimlik tarım işçiliği yapmış. 20 yıl ve daha fazla bir süredir mevsimlik tarım işçiliği yapan ailelerin oranı yüzde 30 .Bu durum, ailelerin büyük bir kısmının  ana geçim faaliyetinin mevsimlik işçilik olduğunu göstermekte.
  • İş için ulaşım masraflarının yüzde 81’i kendileri;yüzde 9’u dayıbaşları ve yüzde 5’i işveren tarafından  karşılanmakta.
  • Dayıbaşılık (elçilik, çavuşluk) kurumunun mevsimlik işçilerin  ilişkilerini ve para alışverişini yürüttüğü, elinde tuttuğu güç  nedeniyle sömürünün derinleşmesine ve emeğin bağımsızlaşamamasına neden olduğu gözlemlenmekte.
  • Yüzde 80’i çadırda yaşamakta; yüzde 56’sının elektriğe erişimi yok; yüzde 62’sinin içme suyunu çeşmeden temin etmekte ve zor banyo ve tuvalet koşullarında yaşamlarını sürdürmekte.
  •  Radyo-tv ve buzdolabı kullananların oranı yüzde 10’un altında, çamaşır makinesi, bisiklet ya da bulaşık makinesi kullanan aileler neredeyse yok.
  • Mevsimlik işçilerin,yüzde 45’’i  9-11 saat arasında, yüzde 45’i 11 saatten daha fazla çalışmakta.Bunun yanında  hiç tatillerinin olmadığı belirtilmekte.
  •  Ailelerin  yüzde 65’inin borcu var. Güvencesiz ve kayıt dışı piyasada işçi olarak çalışan ailelerin ve bireylerin sosyal güvenceleri yok.İşsizlikten ve  toplumsal-kültürel nedenlerle borçlandıkları ve borçluluk döngüsünden çıkamadıkları yaygın olarak gözlemlenmekte.
  • Göçebe tarım işçilerinin çocukları okula düzgün olarak gidememekte, sağlık sorunlarına da çözüm bulunamamakta.

Mevsimlik İşçiliğin Kökeninde Neler Var?

Sorunun  kökeninde, bölgenin feodal yapısı ve geri kalmışlık sorunu var.

Bu durum, işsizlik  ve de yoksulluğu yaratıyor. İşsizlik, topraksızlık, toprak yetersizliği ve bölgedeki sanayi ve hizmet sektörünün eksikliğinden besleniyor.

Soruna çözüm yollarının aranmasında ekonomik yapı, bir başka deyişle üretim biçimi ve ilişkileri temel alınmalı. Bu bağlamda öncelikle üzerinde politika yapılan yöre insanlarının seslerine de kulak verilmeli.

Yazıyı şu sorularla bağlayalım;

•  Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde var olan sorunun temelinde ekonomi olduğunu, sorunun ayrılıkçı hareket tarafından kullanıldığını söylemek gerekmiyor mu?

•  Bölgede işsizlik sorununun çözümü için öncelikle toprak reformunu dile getirmek şart değil mi?

•  Toprak reformu ile birlikte çiftçilerin kooperatif örgütlenmesini egemen kılmak gerekmez mi?

•  Bölgede kamu yönlendiriciliği ve egemenliğinde tarımsal sanayinin kurulması zorunlu değil mi?

Son bir tesbit yapalım.

Güneydoğu  Bölgesi’nde ağalar,beyler neredeyse bölgenin bütün topraklarına egemen. Kimi ağalar zaman zaman toprak reformu söylemlerinden ürkerek ya da çekinerek iki yönelişte bulunuyorlar.

Birincisi;Kimi ağalar topraklarını  aileleri arasında pay ediyorlar,ya da kapitalist dev tarımsal işletmeler durumuna dönüştürüyorlar.

İkincisi de şu; Ağalar,beyler kooperatif kurmuşlar ya da kurdurulmuş. Başlarına ağalar geçmiş ya da geçirilmiş.Böylelikle dünyanın hiçbir bölgesinde gözlemlenmeyen bir kooperatifleşme modeli ortaya çıkmış.Ben buna yıllarca önce yazdığım bir yazıda “Aga-Koop”adını vermiştim(**).  Yoksul köylüler, Aga-Koop adı verilen kooperatifin kağıt üstünde eşit(!)ortakları,ancak eskiden olduğu gibi boğaz  tokluğuna yaşamaya devam ediyorlar.

Prof.Dr.Mustafa Kaymakçı, mustafa.kaymakci68@gmail.com

------------------------------------

(*)   Hayata Dernek Desteği.Mevsimlik Gezici Tarım İşçiliği Araştırma Raporu

(**) Hoptirinom Ülkesinde Aga-Koop’lar.Egedesonsöz.25 Haziran 2013



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

  • ÇAY ÜRETCİSİ KENDİ ÇAYLAĞINDA İŞÇİ HALİNE GELDİ
    14/05/2017
    TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNDE      AFYONU YASAKLATTILAR >>

  • YSK, 'AKP devleti' için kullanıldı!
    07/05/2017
    http://www.birgun.net/haber-detay/ysk-akp-devleti-icin-kullanildi-156194.html>>

Devam >>